Cách lập bản di chúc hợp pháp – Di chúc hợp pháp cần những điều kiện gì?
Cách lập di chúc hợp pháp như thế nào? Làm sao để di chúc hợp pháp? Cần những điều kiện gì để một bản di chúc được hợp pháp? Bản di chúc hợp pháp gồm những quy định gì? ….Thực tế ngày nay có rất nhiều gia đình gặp những vấn đề về việc lập di chúc. Đây là loạt những câu hỏi mà các luật sư của Tổng đài pháp luật thường xuyên nhận được và khách hàng mong muốn được hỗ trợ giải quyết. Vì vậy, nếu có những thắc mắc tương tự xin hãy liên hệ ngay đến đường dây 1900633705 để nhận được sự hỗ trợ từ các luật sư chuyên môn cao. Tổng đài pháp luật hy vọng qua bài viết này có thể giải đáp khúc mắc của bạn về những vấn đề xoay quanh bản di chúc hợp pháp.
Thế nào là 1 bản di chúc hợp pháp? Cách lập di chúc hợp pháp
Cách lập di chúc hợp pháp:
Để có một bản di chúc hợp pháp và có hiệu lực về mặt pháp lý, chúng ta cần lưu ý những điều kiện sau đây:
Theo điều 630 Bộ Luật Dân sự 2015, di chúc hợp pháp cần có đủ những điều kiện sau đây:
“Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe dọa hoặc cưỡng ép
Nội dung di chúc không trái pháp luật, đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của pháp luật. “
Có thể chọn một trong những hình thức lập di chúc sau:
+ Di chúc bằng văn bản không có người làm chứng
+ Di chúc bằng văn bản có người làm chứng (Người làm chứng cho việc lập di chúc có thể bất kỳ người nào, trừ những người sau đây: Người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật của người lập di chúc; Người có quyền, nghĩa vụ tài sản liên quan tới nội dung di chúc; Người chưa đủ mười tám tuổi, người không có năng lực hành vi dân sự);
+ Di chúc bằng văn bản có công chứng;
+ Di chúc bằng văn bản có chứng thực.
Ngoài ra, khi lập di chúc cần lưu ý thể hiện rõ các nội dung sau:
+ Thời gian lập di chúc bao gồm ngày, tháng, năm;
+ Họ và tên kèm nơi cư trú của người lập di chúc;
+ Họ, tên người, cơ quan, tổ chức được hưởng di sản hoặc xác định rõ các điều kiện để cá nhân, cơ quan, tổ chức được hưởng di sản;
+ Di sản để lại và nơi có di sản đó;
+ Việc chỉ định người thực hiện nghĩa vụ và nội dung của nghĩa vụ (nếu có).
+ Trong bản di chúc không được phép viết tắt hoặc viết bằng ký hiệu; phải đánh số trang nếu di chúc gồm nhiều trang; phải có chữ ký hoặc chỉ điểm của người lập di chúc.
Nếu lập di chúc bằng miệng cần lưu ý những điều kiện sau:
+ Căn cứ theo quy định của pháp luật tại Điều 627, Điều 629 và khoản 5 Điều 630 Bộ Luật dân sự.
+ Điều 629 Bộ Luật dân sự quy định về điều kiện di chúc có hiệu lực: “khi tính mạng một người bị cái chết đe dọa và không thể lập di chúc bằng văn bản thì có thể lập di chúc miệng.”
Ngoài ra, khoản 5 Điều 360 cũng quy định rõ việc lập di chúc bằng miệng là mong muốn của người lập di chúc thể hiện ý chí cuối cùng của mình. Việc lập di chứng phải có ít nhất hai người làm chứng và di chúc phải được những người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ để xác thực di chúc ấy. Kể từ thời gian người để lại di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình thì di chúc ấy có 5 ngày để được công chứng hoặc chứng thực.
>>> Tư vấn lập bản di chúc ? Liên hệ hệ tư vấn 1900633705
Điều kiện để một bản di chúc hợp pháp được công nhận theo quy định về luật lập di chúc:
Anh T.Đ gửi câu hỏi cho Tổng đài pháp luật:
“Xin chào luật sư. Mẹ tôi mất sớm. Bố tôi có ba người con là tôi và hai người con riêng. Hiện tại chúng tôi đều đã trưởng thành và có gia đình của riêng mình. Cách đây không lâu bố tôi mất đột ngột nên không để lại di chúc cho ba anh em tôi. Tuy nhiên, người em thứ đã tự ý lên kế hoạch bán số tài sản của bố để xây nhà và chia tiền cho cô út mà không thông qua ý kiến gia đình tôi. Họ đề xuất họp gia đình và đọc lên một bản di chúc mà tôi chưa từng được thấy và nghe bố nói gì về bản di chúc này. Luật sư cho tôi hỏi bản di chúc như vậy có được coi là bất hợp pháp hay không ? Gia đình tôi có thể dành quyền lợi nào trong vấn đề này không ?”
>>> Những quyền lợi bạn được hưởng trong bản di chúc? Gọi 1900633705
Trả lời:
Chào bạn, Tổng đài pháp luật xin cảm ơn bạn đã tin tưởng chia sẻ vấn đề tới chúng tôi. Với trường hợp mà bạn đang mắc phải, các luật sư đã nghiên cứu và có những tư vấn như sau:
Bản di chúc như vậy có được coi là bất hợp pháp hay không?
Theo lời của bạn, bản di chúc bạn chưa từng được nhìn và nghe sau khi bố bạn mất. Căn cứ vào Điều 630 Bộ luật dân sự năm 2015, bản di chúc này chỉ có hiệu lực khi và được coi là hợp pháp khi :
“Di chúc được coi là hợp pháp phải có đủ các điều kiện sau đây:
a) Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép;
b) Nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của luật.
Di chúc của người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi phải được lập thành văn bản và phải được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý về việc lập di chúc.
Di chúc của người bị hạn chế về thể chất hoặc của người không biết chữ phải được người làm chứng lập thành văn bản và có công chứng hoặc chứng thực.
Di chúc bằng văn bản không có công chứng, chứng thực chỉ được coi là hợp pháp, nếu có đủ các điều kiện được quy định tại khoản 1 Điều này.
Di chúc miệng được coi là hợp pháp nếu người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau khi người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng, người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng viên hoặc cơ quan có thẩm quyền chứng thực xác nhận chữ ký hoặc điểm chỉ của người làm chứng.”
Ngoài ra, trong trường hợp di chúc văn bản không có công chứng, chứng thực từ các cơ quan thẩm quyền, di chúc hợp pháp cần:
“ Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe dọa hoặc cưỡng ép.
Thứ hai, về nội dung thì di chúc phải có đủ nội dung quy định tại Điều 631, cùng với đó nội dung của di chúc không được trái hoặc vi phạm các hành vi cấm của xã hội cũng như không được vi phạm đạo đức xã hội;”
Trong trường hợp di chúc viết tay không có người làm chứng thì người lập biên bản phải tự tay viết, ký vào bản di chúc, căn cứ vào Điều 633 Bộ Luật dân sự 2015.
Nếu văn bản di chúc có người làm chứng, theo Điều 634 bộ luật này về Di chúc bằng văn bản có người làm chứng.
“Trường hợp người lập di chúc không tự mình viết bản di chúc thì có thể tự mình đánh máy hoặc nhờ người khác viết hoặc đánh máy bản di chúc, nhưng phải có ít nhất là hai người làm chứng. Người lập di chúc phải ký hoặc điểm chỉ vào bản di chúc trước mặt những người làm chứng; những người làm chứng xác nhận chữ ký, điểm chỉ của người lập di chúc và ký vào bản di chúc. Việc lập di chúc bằng văn bản có người làm chứng phải tuân theo quy định tại Điều 631 và Điều 632 của Bộ luật này.”
Đối với người làm chứng: Căn cứ vào điều 632 Bộ luật dân sự 2015
“Mọi người đều có thể làm chứng cho việc lập di chúc, trừ những người sau đây:
Người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật của người lập di chúc.
Người có quyền, nghĩa vụ tài sản liên quan tới nội dung di chúc.
Người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.”
Nếu di chúc bằng văn bản có công chứng, chứng thực thì “Người lập di chúc có thể yêu cầu công chứng hoặc chứng thực bản di chúc.” ( theo Điều 635 Bộ Luật Dân sự 2015 )
Quyền lợi của bạn trong bản di chúc:
Căn cứ vào Điều 626 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định về Quyền của người lập di chúc:
“Người lập di chúc có các quyền sau đây:
Chỉ định người thừa kế; truất quyền hưởng di sản của người thừa kế;
Phân định phần di sản cho từng người thừa kế;
Dành một phần tài sản trong khối di sản để di tặng, thờ cúng;
Giao nghĩa vụ cho người thừa kế;
Chỉ định người giữ di chúc, người quản lý di sản, người phân chia di sản.”
Vì vậy, những quyền lợi mà gia đình bạn có được theo di chúc hợp pháp là:
+ Hưởng phần thừa kế của gia đình bạn nếu trong di chúc ghi rõ những phần bạn được hưởng.
+ Không được hưởng phần nào của di sản nếu trong bản di chúc không chỉ định gia đình của bạn được hưởng thừa kế.
Di chúc không có công chứng, chứng thực có hợp pháp không?
Anh H.P gửi câu hỏi đến Tổng đài pháp luật:
“ Thưa luật sư, gia đình tôi mẹ tôi mất sớm, mình bố tôi tần tảo nuôi anh em lớn khôn. Vừa rồi bố tôi đột ngột qua đời, khi dọn những kỷ vật của ông chúng tôi thấy văn bản di chúc của ông viết cách đây 3 năm nhưng chúng tôi lại không hề hay biết về bức di chúc này. Bản di chúc này có hợp pháp không ?”
>>> Công chứng di chúc cần lưu ý những vấn đề gì? Liên hệ 1900633705
Đôi khi, vẫn có những bản di chúc không được công chứng, chứng thực nhưng vẫn hoàn toàn hợp pháp. Hiểu đơn giản, Di chúc không có công chứng, chứng thực nêu ở đây là loại di chúc không cần công chứng, chứng thực hay xác nhận, căn cứ theo điều 638 quy định về di chúc bằng văn bản có giá trị như di chúc được công chứng hoặc chứng thực.
Di chúc không có chứng thực chính là 2 loại: Di chúc bằng văn bản không có người làm chứng và di chúc bằng văn bản có người làm chứng.
Di chúc bằng văn bản không có người làm chứng
Theo Điều 633, Di chúc bằng văn bản không có người làm chứng
“ Người lập di chúc phải tự viết và ký vào bản di chúc.
Việc lập di chúc bằng văn bản không có người làm chứng phải tuân theo quy định tại Điều 631 của Bộ luật này.”
+ Ở loại văn bản di chúc này, chúng ta có thể hiểu đây là loại di chúc tự viết. Đúng như trên luật đã viết, đặc trưng cơ bản của loại di chúc này là tự viết nguyện vọng của kình và tự ký tên chứng thực bản thân. Việc tự viết và tự ký một văn bản di chứng sẽ rất thuận lợi cho việc giám định bởi sẽ có thể làm giả chữ viết hay chữ ký của chính chủ. Hơn nữa di chúc tự viết thường sẽ có tính bảo mật cao, độ riêng tư lớn, thuộc quyền sở hữu cá nhân nên đây là loại di chúc phổ biến cũng như truyền thống nhất có xu hướng tồn tại lâu dài nhờ các thuận tiện mà nó đem lại.
+ Tuy nhiên, bản di chúc phải chắc chắn người viết đã ký chứng thực thì mới được chính thức công nhận hoàn thiện. Trên thực tế đã có rất nhiều những di chúc mới được viết và chưa có chữ ký, những bản di chúc này sẽ chỉ được coi là dự thảo không có hiệu lực. Di chúc tự viết vẫn phải có đầy đủ những điều kiện để làm một bản di chúc hợp pháp.
Di chúc bằng văn bản có người làm chứng:
Theo Điều 634 quy định về di chúc bằng văn bản có người làm chứng
“Trường hợp người lập di chúc không tự mình viết bản di chúc thì có thể tự mình đánh máy hoặc nhờ người khác viết hoặc đánh máy bản di chúc, nhưng phải có ít nhất là hai người làm chứng. Người lập di chúc phải ký hoặc điểm chỉ vào bản di chúc trước mặt những người làm chứng; những người làm chứng xác nhận chữ ký, điểm chỉ của người lập di chúc và ký vào bản di chúc.
Việc lập di chúc bằng văn bản có người làm chứng phải tuân theo quy định tại Điều 631 và Điều 632 của Bộ luật này.”
+ Với loại di chúc này ta có thể đánh máy hoặc nhờ người khác viết hộ. Đánh máy thường hình thức đẹp hơn nên với loại di chúc này đánh máy sẽ được lựa chọn phổ biến hơn. Ta cũng có thể tự đánh máy hoặc nhờ người đánh. Vì để tránh những trường hợp giả mạo di chúc hay người đưa di chúc bị đe dọa không thể bày tỏ đúng nguyện vọng của mình, loại di chúc này sẽ cần có người làm chứng.
+ Khi nhờ người khác đánh máy hoặc viết hộ di chúc cần lưu ý nhờ những người biết chữ, không bị hạn chế về mặt thể chất ( mù, điếc, câm … ); nếu không biết chữ hay có sự hạn chế về thể chất thì lại thuộc loại bắt buộc phải có công chứng, chứng thực được quy định ở khoản 3 Điều 630.
+ Bên cạnh việc tuân thủ những điều kiện cũng như các quy định hợp pháp, di chứng bằng văn bản còn phải lưu ý đến điều 632 của Bộ luật dân sự về người làm chứng cho việc lập di chúc hợp pháp.
“Điều 632. Người làm chứng cho việc lập di chúc
Mọi người đều có thể làm chứng cho việc lập di chúc, trừ những người sau đây:
+ Người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật của người lập di chúc.
+ Người có quyền, nghĩa vụ tài sản liên quan tới nội dung di chúc.
+ Người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.”
>>> Ta phải lưu ý những người không đủ điều kiện để được làm chứng. Thực tiễn xét xử đã có những nhiều trường hợp người đánh máy hay viết hộ đồng thời là người làm chứng, song những người này lại nằm trong danh sách không được làm chứng việc lập di chúc ví dụ như con cái chưa đủ tuổi vị thành niên, người thừa kế di chúc đó … Những trường hợp này đều coi là không hợp pháp. Người làm chứng phải chứng kiến người lập di chúc ký tên hoặc chỉ điểm. Vì vậy, những người làm chứng phải có cùng lúc có mặt khi người lập di chúc chỉ điểm hoặc ký tên, như vậy bản di chúc mới được coi là hợp pháp.
Nhận xét
Đăng nhận xét